مقالات فنی ۵ دقیقه مطالعه
شیببندی با سبکدانه: چند متر مکعب برای صد متر مربع؟
رایجترین اشتباه در سفارش، ضرب مساحت در ضخامت کمینه است. شیببندی یک گُوِه است، نه یک ورق همضخامت.
سفارش کم و سفارش زیاد هر دو هزینه دارند: یکی کار را وسط زمین متوقف میکند و دیگری متر مکعبی روی دست شما میگذارد که جایی برای انبار کردنش نیست. حساب درست دو خط بیشتر نیست.
شیببندی یک گُوِه است. ضخامت از کمترین نقطه شروع میشود و تا آبرو یا لبه بالا میرود، پس حجم را باید با ضخامت میانگین حساب کرد: میانگین برابر است با نصفِ مجموع کمترین و بیشترین ضخامت.
یک مثال کامل. سطح ۱۰۰ متر مربع، طول مسیر شیب ۱۲ متر، شیب ۱٫۵ درصد، و ضخامت کمینه ۵ سانتیمتر روی نقطهٔ تخلیه.
افزایش ارتفاع در طول مسیر: ۱۲ متر × ۱٫۵٪ = ۱۸ سانتیمتر. پس بیشترین ضخامت میشود ۵ + ۱۸ = ۲۳ سانتیمتر. ضخامت میانگین: (۵ + ۲۳) ÷ ۲ = ۱۴ سانتیمتر، یعنی ۰٫۱۴ متر. حجم درجا: ۱۰۰ × ۰٫۱۴ = ۱۴ متر مکعب.
حالا ضریب. بین حجم درجا و حجمی که باید سفارش بدهید سه چیز فاصله میاندازد: تراکم زیر ماله و ویبره، نشست در کنجها و اطراف کرسیچینیها، و افت حمل و تخلیه. ۸ تا ۱۲ درصد اضافه کنید. با ۱۰ درصد، سفارش میشود حدود ۱۵٫۵ متر مکعب برای هر ۱۰۰ متر مربع.
یک نکته که فاکتور را جابهجا میکند: سبکدانه فله بر اساس حجم انباشتهٔ شل فروخته میشود، نه حجم متراکم درجا. عددی که بالا حساب کردیم حجم درجاست؛ وقتی استعلام میگیرید بگویید کدام را میگویید، وگرنه دو طرف دربارهٔ دو عدد متفاوت حرف میزنند.
دانهبندی هم روی همین حساب اثر دارد. برای شیببندی معمولاً گرید ۴ تا ۱۰ میلیمتر انتخاب میشود: بهاندازهٔ کافی درشت که سبک بماند و بهاندازهٔ کافی ریز که سطح با ماله بسته شود. اگر روی این لایه کفپوش نازک اجرا میشود، یک لایهٔ رویهٔ ۲ سانتیمتری با گرید ۰ تا ۳ حساب کنید و آن را جداگانه به حجم اضافه کنید — این همان دو سانتیمتری است که معمولاً از قلم میافتد.
شیببندی یک گُوِه است. ضخامت از کمترین نقطه شروع میشود و تا آبرو یا لبه بالا میرود، پس حجم را باید با ضخامت میانگین حساب کرد: میانگین برابر است با نصفِ مجموع کمترین و بیشترین ضخامت.
یک مثال کامل. سطح ۱۰۰ متر مربع، طول مسیر شیب ۱۲ متر، شیب ۱٫۵ درصد، و ضخامت کمینه ۵ سانتیمتر روی نقطهٔ تخلیه.
افزایش ارتفاع در طول مسیر: ۱۲ متر × ۱٫۵٪ = ۱۸ سانتیمتر. پس بیشترین ضخامت میشود ۵ + ۱۸ = ۲۳ سانتیمتر. ضخامت میانگین: (۵ + ۲۳) ÷ ۲ = ۱۴ سانتیمتر، یعنی ۰٫۱۴ متر. حجم درجا: ۱۰۰ × ۰٫۱۴ = ۱۴ متر مکعب.
حالا ضریب. بین حجم درجا و حجمی که باید سفارش بدهید سه چیز فاصله میاندازد: تراکم زیر ماله و ویبره، نشست در کنجها و اطراف کرسیچینیها، و افت حمل و تخلیه. ۸ تا ۱۲ درصد اضافه کنید. با ۱۰ درصد، سفارش میشود حدود ۱۵٫۵ متر مکعب برای هر ۱۰۰ متر مربع.
یک نکته که فاکتور را جابهجا میکند: سبکدانه فله بر اساس حجم انباشتهٔ شل فروخته میشود، نه حجم متراکم درجا. عددی که بالا حساب کردیم حجم درجاست؛ وقتی استعلام میگیرید بگویید کدام را میگویید، وگرنه دو طرف دربارهٔ دو عدد متفاوت حرف میزنند.
دانهبندی هم روی همین حساب اثر دارد. برای شیببندی معمولاً گرید ۴ تا ۱۰ میلیمتر انتخاب میشود: بهاندازهٔ کافی درشت که سبک بماند و بهاندازهٔ کافی ریز که سطح با ماله بسته شود. اگر روی این لایه کفپوش نازک اجرا میشود، یک لایهٔ رویهٔ ۲ سانتیمتری با گرید ۰ تا ۳ حساب کنید و آن را جداگانه به حجم اضافه کنید — این همان دو سانتیمتری است که معمولاً از قلم میافتد.